الموضع و ذلك لمكان قدم على الازدواج . و حدث به عيب : پديد شد در وى عيبى كه نبود . و حدث الامر : واقع شد آن كار . حدوث ( hadus ) ص . ع . رجل حدوث : مرد بسيار حديث و خوش سخن . حدوث ( hodus ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نوى . و چيزى از نو پيدا شده . حدوثة ( hodusat ) ا . ع . جوانى و آغاز عمر . حدوج ( hoduj ) ع . ج . حدج . حدود ( hodud ) ع . ج . حد . حدود ( hodud ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سرزمينها و سرحدها و انتهاها و حدها . حدور ( hadur ) ا . ع . زمين نشيب . حدور ( hodur ) م . ع . حدر حدرا و حدورا . مر . حدر . حدورة ( hadurat ) و ( hodurat ) ا . ع . سيلان اشك . حدوس ( hodus ) ا . ع . ج . حدس . حدوق ( hoduq ) م . ع . حدق الميت حدوقا ( از باب ضرب ) : گشاد و برهم زد آن مرده چشمها را . و حدق فلانا : بر حدقهء چشم فلان زد . حدول ( hodul ) م . ع . حدل عليه حدلا و حدولا . مر . حدل . حدولة ( hodulat ) ا . ع . راستى يكى از سرهاى برگشتهء كمان . حدولة ( hodulat ) م . ع . حدل حدلا و حدولة . مر . حدل . حدولق ( hadavlaq ) ا . ع . كوتاه گرد اندام . حدى ( had ) ا . ع . حدى الدهر : هميشه . يق لا افعله حدى الدهر اى ابدا . حدى ( had ) م . ع . حدى بالمكان حدى ( از باب سمع ) : پيوسته ماند در آن جاى و لازم گرفت آن جاى را . حديا ( hodayy ) ا . ع . منازعت و مبارزت و مبارات . يق انا حدياك ابرزلى و حدك . و الحديا من الناس واحدهم . حديبية ( hodaybeyat ) و ( hodaybeyyat ) ا خ . ع . چاهى نزديك مكه . و نام درختى خميده كه در آنجا بود . حديث ( hadis ) ا و ص . ع . نو - نقيض قديم - و خبر و هرچه از آن خبر دهند و نقل كنند . و خبرى كه آن حضرت و ائمه عليم السلام نقل كنند . ج : حدثان و حدثان و احاديث بر غير قياس . و بعضى گفته‌اند كه احاديث جمع احدوثه است كه بمعنى خبر باشد و جمع حديث احدثة مىآيد . و رجل حديث السن : مرد جوان . حديث ( hadis ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - خبر و سروا . حديث ( heddis ) ص . ع . مرد بسيار سخن و خوش سخن . يق رجل حديث . حديثى ( heddis ) ا . ع . خبر . يق سمعت حديثى حسنة . حديثى ( heddis ) م . ع . حدث حدوثا و حدثا و حديثى . مر . حدوث . حديج ( hodayj ) ا . ع . از اعلام است . و ابو حديج : لكلك . حديد ( hadid ) ا و ص . ع . پيوسته و متصل . و رجل حديد : مرد تيزفهم و چرب‌زبان و زود خشم و دلاور . ج : حداد وا حداء واحدة ( aheddat ) . و نيز حديد : تيز و تند و بران و قاطع و نوكدار . ج : حداد و حداد . و آهن و خود و مغفر . ج : حدائد . و ناب حديد : دندان تيز . و هو حديد فلان اذا كان ارضه الى جنب ارضه . حديدات ( hadid t ) ا . ع . ج . حديدة . حديدة ( hadidat ) ا و ص . ع . يك قطعهء آهن . و كارد تيز . و آلت و افزار مانند بيل و كلنگ . ج : حدائد و حديدات . و ناب حديدة : دندان تيز . و دارى حديدة داره اى حدها كحدها . و ناقة حديدة الجرة يوجد منها رائحة حادة اى ذكية . و حديدة الحرث : آهن قلبه . حديده ( hadide ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - افزارى مر زركشان را كه تار سيم و زر از آن كشند . حديدى ( hadidi ) ص . پ . منسوب بحديد آهنين . حديقة ( hadiqat ) ا . ع . مرغزار با درخت . ج : حدائق . قوله تعالى وَ حَدائِقَ غُلْباً . و بستان خرمابنان و درختان . و هر حصار با ديوار از بستان و جز آن . و قطعهء نخلستان اگرچه محاط نباشد . و حديقة الرحمن : بستان مسيلمهء كذاب كه هرگاه وى در آنجا كشته شد بحديقة الموت ناميده گرديد . حديقه ( hadiqe ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - باغ و بستان . حديل ( hedyal ) ا . ع . كوتاه بالا . حذ ( hazz ) م . ع . حذه حذا ( از باب نصر ) : بريد آن را . حذ ( hozz ) ع . ج . احذ ( ahazz ) و حذاء . حذاء ( hez ' ) ا . ع . مقابل و برابر . يقال هو حذاؤك . و نيز حذاء : نعل و سپل شتر و سم اسب و جز آن . ج : احذية . و چون ماده شترى گم شود مىگويند معها حذاؤها و سقاؤها ، حذاء سپل آنست و سقاء صبر وى بر تشنگى .